Tecmit Tủ Lạnh Là Gì? Chức Năng Và Dấu Hiệu Hư Hỏng

Mục lục bài viết

Khi tủ lạnh đột ngột mất lạnh, có tiếng kêu “tạch tạch” ở phía sau hoặc lốc máy nóng ran, thợ sửa chữa thường chẩn đoán “hỏng tecmit”. Vậy thực chất tecmit là gì? tecmit tủ lạnh là gì? Nó có vai trò gì và làm sao để nhận biết linh kiện này đang gặp vấn đề? Hãy cùng chuyên gia điện lạnh Ngô Văn Lý tìm hiểu câu trả lời chi tiết nhất trong bài viết dưới đây.

Tecmit tủ lạnh là gì?

Tecmit thường được thợ điện lạnh gọi là Téc-mít, Rơ le bảo vệ, hoặc Thermic có tên gọi kỹ thuật chính xác bằng tiếng Anh là Thermal Overload Protector (Rơ le bảo vệ quá nhiệt và quá dòng).

Đây là một thiết bị điện tử có kích thước rất nhỏ thường chỉ bằng đầu ngón tay cái hoặc nắp chai, được gắn áp sát trực tiếp vào thân của máy nén hoặc nằm gọn bên trong hộp đấu dây điện của máy nén.

Nhiệm vụ duy nhất và quan trọng nhất của Tecmit là bảo vệ máy nén. Có thể ví Tecmit như một chiếc “cầu chì” thông minh của tủ lạnh. Khi phát hiện máy hoạt động quá tải, dòng điện tăng đột biến hoặc nhiệt độ thân block nóng vượt mức cho phép, Tecmit sẽ lập tức ngắt nguồn điện cấp vào block để ngăn chặn nguy cơ cháy nổ.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Tecmit

Để hiểu tại sao Tecmit có thể tự động ngắt/mở dòng điện, chúng ta cần nắm qua cấu tạo cơ bản của linh kiện này.

Cấu tạo

Một chiếc Tecmit tiêu chuẩn thường bao gồm các thành phần chính:

Thanh lưỡng kim: Đây là “trái tim” của tecmit. Thanh này được ghép từ hai tấm kim loại có hệ số giãn nở vì nhiệt khác nhau.
Dây điện trở: Có chức năng sinh nhiệt khi có dòng điện chạy qua.
Tiếp điểm: Nơi dòng điện đi qua để cấp cho block.
Vỏ bảo vệ: Thường làm bằng nhựa cứng chịu nhiệt hoặc Bakelite.

Nguyên lý hoạt động

Tecmit hoạt động dựa trên nguyên lý cảm biến nhiệt độ và dòng điện thông qua sự giãn nở của thanh lưỡng kim:

Trạng thái bình thường: Khi tủ lạnh hoạt động ổn định, dòng điện định mức đi qua Tecmit là an toàn, nhiệt độ block ở mức cho phép. Thanh lưỡng kim giữ nguyên hình dáng phẳng, các tiếp điểm đóng lại, duy trì dòng điện cấp cho máy nén hoạt động.
Trạng thái quá tải: Nếu lốc máy gặp sự cố khiến dòng điện tăng vọt, hoặc lốc hoạt động liên tục không nghỉ làm nhiệt độ tăng quá cao. Lượng nhiệt này sẽ làm thanh lưỡng kim bị nung nóng. Do có hệ số giãn nở khác nhau, thanh kim loại sẽ cong lên, làm tách rời các tiếp điểm điện. Lúc này, mạch điện bị ngắt, lốc tủ lạnh ngừng hoạt động để làm mát.
Trạng thái phục hồi: Khi lốc máy nguội đi sau một khoảng thời gian, thanh lưỡng kim tỏa hết nhiệt, nguội lại và co về hình dáng thẳng ban đầu. Tiếp điểm đóng lại, dòng điện được nối thông và lốc tủ lạnh lại tiếp tục khởi động.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Tecmit

Chức năng quan trọng của Tecmit tủ lạnh

Dù có giá thành rất rẻ, nhưng nếu không có Tecmit, chiếc tủ lạnh của bạn có thể đối mặt với những thảm họa thực sự:

Bảo vệ block máy nén khỏi cháy cuộn dây: Block là bộ phận đắt tiền nhất trong tủ lạnh. Khi block bị quá tải, cuộn dây đồng bên trong sẽ sinh nhiệt cực lớn. Tecmit giúp ngắt điện kịp thời trước khi lớp vecni cách điện của cuộn dây bị nóng chảy gây chập cháy.
Bảo vệ an toàn lưới điện gia đình: Nếu block bị chập mạch mà không có tecmit ngắt dòng, dòng điện đoản mạch cực lớn sẽ chạy ngược lại hệ thống điện trong nhà, gây nhảy Aptomat liên tục hoặc thậm chí gây hỏa hoạn.
Tăng tuổi thọ cho tủ lạnh: Nhờ những lần “ngắt nghỉ” cưỡng bức khi phát hiện nhiệt độ bất thường, Tecmit giúp các chi tiết cơ khí bên trong lốc máy không bị mài mòn quá mức do làm việc kiệt sức.

Các dấu hiệu nhận biết Tecmit tủ lạnh bị hỏng

Dưới đây là những dấu hiệu rõ nét nhất cho thấy Tecmit tủ lạnh bị hỏng:

Tủ lạnh mất lạnh hoàn toàn, không nghe tiếng lốc chạy: Đèn bên trong tủ vẫn sáng, quạt gió trên ngăn đá vẫn quay, nhưng tủ không có hơi lạnh. Nếu bạn đứng phía sau tủ không nghe thấy tiếng “rè rè” đặc trưng của block hoạt động, rất có thể thanh lưỡng kim của Tecmit đã bị hỏng, tiếp điểm bị cháy đen không thể nối điện cho block.
Có tiếng kêu “tạch… tạch” ở phía sau tủ: Khi cắm điện, bạn nghe lốc máy kêu “è è” nhẹ trong vài giây, sau đó vang lên một tiếng “tạch” rồi im bặt. Khoảng 5-10 phút sau chu kỳ này lại lặp lại. Điều này xảy ra do Tecmit bị suy hao hoặc block có vấn đề khiến dòng điện khởi động quá cao, ép Tecmit phải nhảy liên tục.
Sờ tay vào lốc tủ lạnh thấy nóng bỏng tay: Nếu Tecmit bị mất khả năng bảo vệ, block sẽ phải cày ải liên tục mà không được ngắt. Bạn sờ tay vào quả lốc đen phía sau tủ sẽ thấy nóng rát.
Tủ lạnh lúc lạnh lúc không: Tecmit hoạt động chập chờn, đóng ngắt không theo đúng ngưỡng nhiệt độ chuẩn.

Nguyên nhân nào khiến Tecmit bị hỏng?

Tecmit là linh kiện khá bền bỉ, nhưng nó vẫn sẽ hao mòn và hỏng hóc sau một thời gian dài sử dụng bởi các nguyên nhân sau:

Nguồn điện chập chờn: Điện áp khu vực quá thấp hoặc quá cao khiến máy nén phải cố gắng khởi động nhiều lần. Mỗi lần như vậy dòng điện tăng vọt, nung nóng Tecmit. Việc đóng/ngắt diễn ra quá nhiều lần sẽ làm thanh lưỡng kim bị “lão hóa”, mất đi tính đàn hồi.
Tủ lạnh hết gas, thiếu gas: Khi thiếu gas, lốc máy không được làm mát bởi môi chất lạnh hồi về. Lốc bị nóng lên nhanh chóng khiến Tecmit phải nhảy bảo vệ liên tục.
Tụ khởi động bị hỏng: Tụ điện giúp kích dòng để block khởi động. Nếu tụ hỏng hoặc yếu, block không thể khởi động được, dòng điện kẹt sẽ làm Tecmit nhảy ngay lập tức. Cứ lặp lại nhiều lần, Tecmit sẽ đứt.
Vị trí đặt tủ lạnh quá kín, nóng bức: Tủ lạnh đặt sát tường, che kín không gian tản nhiệt hoặc bị ánh nắng chiếu trực tiếp sẽ làm dàn nóng và lốc không tản được nhiệt. Block luôn trong tình trạng quá nhiệt làm giảm tuổi thọ Tecmit.
Hỏng hóc tự nhiên: Do tuổi thọ linh kiện. Với các tủ lạnh đã dùng trên 5-7 năm, tiếp điểm điện bên trong Tecmit bị oxy hóa dẫn đến không tiếp xúc được nữa.

Cách kiểm tra Tecmit tủ lạnh có còn sống hay không?

Đối với những người dùng có am hiểu về điện và có sẵn đồng hồ VOM, bạn có thể tự kiểm tra linh kiện này theo các bước sau:

Bước 1: Rút phích cắm điện của tủ lạnh ra khỏi ổ cắm để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Bước 2: Di chuyển ra phía sau tủ, tìm hộp điện nhỏ ốp ngay cạnh máy nén. Dùng tua vít tháo ốp nhựa bảo vệ này ra.
Bước 3: Bạn sẽ thấy 2 linh kiện nhỏ cắm vào chân block. Linh kiện có dẹt dẹt, hình tròn hoặc vuông, áp sát thân block chính là Tecmit. Hãy nhẹ nhàng rút nó ra khỏi chân block và rút dây cắm điện.
Bước 4: Bật đồng hồ vạn năng về thang đo điện trở. Đặt 2 que đo vào 2 đầu cực của Tecmit.
- Nếu đồng hồ lên kim: Tecmit vẫn hoạt động tốt, tiếp điểm đang đóng. Vấn đề tủ không chạy có thể do tụ đề hoặc hỏng block.
- Nếu đồng hồ không lên kim: Thanh lưỡng kim đã đứt hoặc tiếp điểm bị cháy đen. Bạn chắc chắn phải thay Tecmit mới.

Sửa chữa, thay thế Tecmit uy tín ở đâu?

Hỏng Tecmit tưởng chừng là một lỗi đơn giản, nhưng nếu thợ sửa chữa chẩn đoán sai hoặc cố tình “báo khống” thành lỗi hỏng lốc máy nén hay hỏng bo mạch, khách hàng sẽ phải trả một cái giá đắt gấp 5 đến 10 lần.

Nếu chiếc tủ lạnh nhà bạn đang có các triệu chứng không lạnh, lốc kêu tạch tạch ngắt liên tục, hãy liên hệ ngay với Điện Lạnh Quản Lý. Chúng tôi là đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sửa chữa tủ lạnh tại nhà, mang đến sự an tâm tuyệt đối cho khách hàng:

Bắt đúng bệnh – báo đúng giá: Thợ kỹ thuật sẽ dùng ampe kìm và đồng hồ đo để chứng minh cho khách hàng xem linh kiện nào hỏng trước khi báo giá.
Linh kiện chính hãng: 100% rơ le bảo vệ, tecmit thay thế đều tương thích với thông số của nhà sản xuất (Panasonic, Toshiba, Hitachi, Samsung, LG…), đảm bảo khả năng bảo vệ lốc máy tuyệt đối.
Nhanh chóng, trách nhiệm: Phục vụ tại nhà, có mặt nhanh chóng, thay thế linh kiện ngay lập tức để thực phẩm trong tủ không bị rã đông hỏng hóc.
Bảo hành minh bạch: Dịch vụ thay Tecmit được bảo hành đầy đủ, dán tem rõ ràng.

Bạn có thể tự tìm hiểu tecmit tủ lạnh là gì để trang bị kiến thức, nhưng khi cần can thiệp kỹ thuật an toàn, hãy gọi cho hotline 0976 384 019 của Điện Lạnh Quản Lý hoặc truy cập website dienlanhquanly.com.vn để được hỗ trợ sớm nhất!