Nội dung
- Tại sao việc hiểu sơ đồ mạch điện lại quan trọng?
- Chi tiết các linh kiện trong sơ đồ mạch điện tủ lạnh Funiki
- Sơ đồ mạch điện tủ lạnh funiki
- Nguyên lý hoạt động của mạch điện tủ lạnh Funiki
- Chu trình làm lạnh (kéo dài từ 8 đến 12 tiếng)
- Chu trình xả đá (kéo dài khoảng 20 – 30 phút)
- Các lỗi thường gặp liên quan đến mạch điện
- Tủ lạnh không chạy, không có tiếng động, đèn không sáng
- Ngăn đá đóng bám tuyết dày đặc, ngăn mát không có hơi lạnh
- Tủ lạnh chạy liên tục không ngắt, tốn điện
- Những kinh nghiệm để tủ lạnh hoạt động bền bỉ, tiết kiệm điện
- Kết luận
Đa số các lỗi như tủ không lạnh, đóng tuyết dày đặc hay chạy không ngắt đều bắt nguồn từ hệ thống điện điều khiển. Việc hiểu rõ sơ đồ mạch điện tủ lạnh funiki không chỉ giúp các anh em thợ mới vào nghề bắt bệnh chính xác, mà còn giúp người sử dụng có thêm kiến thức để nhận biết sự cố, tránh bị “chặt chém” khi gọi thợ.
Trong bài viết này, chuyên gia điện lạnh Ngô Văn Lý sẽ “mổ xẻ” chi tiết cấu tạo, nguyên lý hoạt động của mạch điện tủ lạnh Funiki một cách dễ hiểu nhất.
Tại sao việc hiểu sơ đồ mạch điện lại quan trọng?
Nếu ví vỏ tủ lạnh và các ngăn chứa là “thể xác”, thì hệ thống gas là “máu”, và sơ đồ mạch điện chính là “hệ thần kinh” điều khiển mọi hoạt động. Bạn không thể chẩn đoán đúng bệnh nếu không biết tín hiệu điện đang đi đâu, về đâu.
Khi nắm được mạch điện, bạn sẽ biết:
- Tại sao máy nén không chạy dù đã cắm điện.
- Lý do dàn lạnh bị bám đầy băng tuyết khiến hơi lạnh không thể thổi xuống ngăn mát.
- Cách xác định chính xác linh kiện nào đang hỏng để mua vật tư thay thế, thay vì thay mò tốn kém.
Chi tiết các linh kiện trong sơ đồ mạch điện tủ lạnh Funiki
Tủ lạnh Funiki (đặc biệt là các dòng tủ cơ, không dùng board mạch điện tử Inverter phức tạp) thường sử dụng một hệ thống điều khiển bằng cơ học rất cơ bản và ổn định. Dưới đây là bảng tổng hợp các “nhân vật chính” trong sơ đồ mạch điện:
| Tên linh kiện | Tên gọi khác của thợ | Chức năng chính trong mạch điện |
| Compressor | Block, Máy nén | “Trái tim” của hệ thống, bơm hút gas lạnh tuần hoàn trong ống đồng. |
| Thermostat | Rơ le nhiệt, cảm biến nhiệt | Đóng/ngắt dòng điện cấp cho toàn mạch dựa trên nhiệt độ của tủ. |
| Defrost Timer | Đồng hồ thời gian | Chuyển đổi qua lại giữa hai chế độ: Làm lạnh và xả đá. |
| Bi-metal | Sò lạnh, rơ le âm | Cảm biến nhiệt độ âm. Chỉ đóng mạch cho dòng điện đi qua khi nhiệt độ dàn lạnh xuống dưới mức âm độ. |
| Thermal Fuse | Sò nóng, cầu chì nhiệt | Bảo vệ an toàn. Cắt đứt hoàn toàn mạch điện nếu nhiệt độ dàn lạnh tăng quá cao do hệ thống xả đá bị lỗi, tránh cháy nổ tủ. |
| Defrost Heater | Điện trở xả đá, bóng sấy | Sinh nhiệt để làm tan băng tuyết bám trên dàn lạnh. |
| Fan Motor | Quạt gió dàn lạnh | Hút hơi lạnh từ dàn bay hơi thổi vào các ngăn tủ. |
Sơ đồ mạch điện tủ lạnh funiki
Nói một cách dễ hiểu, mạch điện tủ lạnh Funiki thường đi theo thứ tự sau (tính từ dây nguồn L và N):
- Dòng điện từ phích cắm đi qua Thermostat đầu tiên. Nếu tủ chưa đủ lạnh, Thermostat đóng mạch, cho điện đi tiếp vào Timer.
- Tại Timer (thường có 4 chân: 1, 2, 3, 4), dòng điện sẽ được phân nhánh. Chân số 3 là chân cấp nguồn vào.
- Khi làm lạnh: Timer sẽ nối chân 3 với chân 4. Dòng điện từ chân 4 chạy thẳng ra cấp cho Block và Quạt gió. Tủ bắt đầu làm lạnh.
- Khi xả đá: Sau khoảng 8-12 tiếng làm lạnh liên tục, động cơ nhỏ bên trong Timer sẽ quay đến tiếp điểm xả đá. Lúc này, Timer ngắt chân 3 khỏi chân 4, và nối chân 3 với chân 2.
- Dòng điện từ chân 2 đi qua Sò lạnh, đi qua Điện trở xả đá, qua Sò nóng rồi vòng về dây nguồn (N). Lúc này, Block dừng hoạt động, thanh điện trở nóng lên để nướng tan băng tuyết.
Nguyên lý hoạt động của mạch điện tủ lạnh Funiki
Để bạn dễ hình dung hơn, hãy cùng xem hệ thống này vận hành trong thực tế như thế nào. Quá trình này chia làm hai chu trình luân phiên nhau:
Chu trình làm lạnh (kéo dài từ 8 đến 12 tiếng)
Khi bạn cắm điện và vặn núm nhiệt độ, Thermostat nhận thấy tủ đang nóng, nó lập tức đóng điện. Nguồn điện đi qua Timer (đang ở vị trí nối chân 3 và 4), kích hoạt Block và Quạt gió chạy.
Gas lạnh được nén và bay hơi, hấp thụ nhiệt. Quạt gió thổi hơi lạnh lan tỏa khắp các ngăn tủ. Cứ thế, tủ lạnh dần đi.
Nó giống như việc bạn bật máy lạnh trong phòng. Máy sẽ chạy liên tục cho đến khi phòng đạt nhiệt độ bạn cài đặt. Nếu tủ đủ lạnh, Thermostat sẽ tự động ngắt điện toàn mạch để tiết kiệm điện và bảo vệ Block. Khi tủ bớt lạnh, nó lại đóng điện cho Block chạy tiếp.
Chu trình xả đá (kéo dài khoảng 20 – 30 phút)
Sau một thời gian làm lạnh, hơi nước trong không khí bám vào dàn lạnh tạo thành một lớp tuyết dày. Lớp tuyết này nếu không được dọn dẹp sẽ bít kín luồng gió, khiến tủ không lạnh nữa dù Block vẫn chạy.
Đó là lúc Timer can thiệp. Hết chu kỳ 8-12 tiếng, Timer “tách” tiếp điểm sang chân số 2. Toàn bộ điện năng được dồn vào mạch xả tuyết.
Tuy nhiên, mạch xả tuyết chỉ hoạt động nếu sò lạnh đo được nhiệt độ âm. Khi đó, sò lạnh đóng tiếp điểm, điện trở xả đá sáng lên, tỏa nhiệt làm tan chảy lớp tuyết. Nước sẽ chảy qua máng và rơi xuống khay chứa nước phía sau tủ.
Khi tuyết tan hết, nhiệt độ dàn lạnh tăng lên mức dương, sò lạnh lập tức “nhả” ra, ngắt điện mạch xả đá. Timer sau đó lại đếm thời gian và chuyển trở lại chế độ Làm lạnh.
Các lỗi thường gặp liên quan đến mạch điện
Các ký sư điện lạnh của Điện Lạnh Quản Lý gặp hàng tá các ca bệnh mỗi tuần. Dưới đây là những sự cố phổ biến nhất trên tủ lạnh Funiki và cách các thợ chuyên nghiệp thường xử lý.
Tủ lạnh không chạy, không có tiếng động, đèn không sáng
Dấu hiệu: Cắm điện nhưng tủ “im lìm”, thực phẩm bắt đầu rã đông và có mùi.
Nguyên nhân: Có thể do hở mạch điện, đứt dây nguồn, chuột cắn dây, hoặc phích cắm lỏng. Một nguyên nhân khác là cầu chì nhiệt (sò nóng) bị đứt do hệ thống xả đá bị lỗi, nung nóng quá mức quy định.
Cách khắc phục: Trước tiên, bạn hãy kiểm tra lại ổ cắm bằng bút thử điện hoặc cắm thử một thiết bị khác vào xem có điện không. Mở mặt sau tủ, rà soát xem có dấu vết chuột cắn đứt dây không. Nếu dây còn nguyên, nhiều khả năng đứt sò nóng. Bạn cần dùng đồng hồ VOM đo thông mạch, nếu đứt thì phải thay sò nóng mới đúng thông số.
Ngăn đá đóng bám tuyết dày đặc, ngăn mát không có hơi lạnh
Dấu hiệu: Mở ngăn đá thấy một lớp tuyết trắng xóa bám kín các khe gió. Ngăn dưới không lạnh, để đồ ăn bị ôi thiu do không có gió lạnh thổi xuống.
Nguyên nhân: Chu trình xả đá đã bị tê liệt hoàn toàn. Lỗi này 90% rơi vào một trong 3 linh kiện: Hỏng Timer (kẹt bánh răng, không tự nhảy sang chế độ xả đá), hỏng Sò lạnh (nước vào làm rỉ sét, mất khả năng đóng tiếp điểm ở nhiệt độ âm), hoặc đứt bóng sấy.
Cách khắc phục:
- Bước 1: Bạn xoay từ từ núm vặn trên Timer (thường nằm ở ngăn mát hoặc sau lưng tủ gần Block) cho đến khi nghe tiếng “tách” lớn. Tủ ngưng kêu (Block dừng).
- Bước 2: Theo dõi khoảng 15 phút. Nếu nghe thấy tiếng nước róc rách hoặc tiếng lách tách của đá tan, chứng tỏ Timer bị kẹt. Việc sửa chữa lúc này chỉ đơn giản là mua một chiếc Timer mới đúng loại thay vào.
- Bước 3: Nếu xoay Timer mà vẫn không thấy đá tan, bạn cần phải tháo nắp dàn lạnh (cần có tay nghề kỹ thuật). Đo kiểm tra điện trở xả đá và sò lạnh bằng đồng hồ vạn năng để biết chính xác linh kiện nào “chết” và thay thế.
Tủ lạnh chạy liên tục không ngắt, tốn điện
Dấu hiệu: Block kêu e e suốt ngày đêm không ngừng nghỉ. Rau củ quả để ở ngăn mát bị đông cứng lại như đá. Hóa đơn tiền điện cuối tháng tăng vọt.
Nguyên nhân: Thermostat đã bị hỏng. Cảm biến của nó không nhận biết được là tủ đã đủ lạnh, dẫn đến việc liên tục “ra lệnh” cho Block chạy. Hoặc do người dùng để núm điều chỉnh ở mức Max (lạnh nhất) và nhét quá nhiều đồ ăn.
Cách khắc phục:
- Hãy điều chỉnh lại núm nhiệt độ về mức trung bình.
- Dọn dẹp lại không gian bên trong, đảm bảo không có túi nilon hay thực phẩm nào chắn ngay trước cửa gió thổi ra.
- Nếu đã làm các bước trên mà tủ vẫn chạy không ngắt, bạn cần gọi thợ kỹ thuật đến thay rơ le cảm biến nhiệt độ mới.
Những kinh nghiệm để tủ lạnh hoạt động bền bỉ, tiết kiệm điện
Để tủ lạnh ít hỏng vặt mạch điện, kéo dài tuổi thọ và giảm hóa đơn tiền điện, bạn nên áp dụng ngay những thói quen sau:
- Vệ sinh dàn nóng và khu vực Block: Cứ khoảng 6 tháng một lần, bạn nên kéo tủ ra khỏi tường, dùng chổi lông mềm hoặc máy hút bụi để làm sạch mạng nhện, bụi bẩn bám ở khu vực Block máy và dàn nóng. Dàn nóng tản nhiệt tốt thì Block mới không bị quá tải.
- Bảo dưỡng gioăng cửa: Nếu gioăng cao su bị hở, không khí lạnh sẽ thoát ra ngoài. Thermostat sẽ cảm nhận nhiệt độ không đủ và ép Block chạy liên tục, gây hao mòn linh kiện. Bạn hãy kẹp một tờ giấy mỏng vào cửa tủ rồi kéo ra. Nếu giấy rút ra quá dễ dàng, gioăng đã bị lỏng và cần được làm nóng để phục hồi hoặc thay mới.
- Không nhét thực phẩm che khuất cửa gió: Việc bít kín đường lưu thông không khí sẽ khiến cảm biến đo sai nhiệt độ, làm rối loạn chu trình làm lạnh của mạch điện.
- Dùng ổn áp (nếu cần): Ở những khu vực điện lưới không ổn định, điện áp chập chờn sẽ phá hủy bộ cơ của Timer và làm giảm tuổi thọ của Block. Việc dùng một chiếc ổn áp chuyên dụng cho tủ lạnh là hoàn toàn xứng đáng.
Kết luận
Việc hiểu sơ đồ mạch điện tủ lạnh funiki và nguyên lý hoạt động của nó giúp chúng ta chủ động hơn rất nhiều trong việc sử dụng và chăm sóc thiết bị. Từ sự phối hợp nhịp nhàng giữa Timer, Sò lạnh, Block và Thermostat, chiếc tủ lạnh âm thầm bảo vệ bữa ăn ngon cho cả gia đình bạn mỗi ngày.
Tại Điện Lạnh Quản Lý, chúng tôi tự hào với đội ngũ kỹ thuật viên dày dặn kinh nghiệm, cam kết chẩn đoán đúng bệnh, báo đúng giá và sử dụng linh kiện thay thế chính hãng. Khi chiếc tủ lạnh Funiki của bạn “đổ bệnh”, hãy truy cập ngay https://dienlanhquanly.com.vn/ hoặc liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và hỗ trợ khắc phục sự cố tại nhà một cách nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm nhất. Đừng để những hư hỏng nhỏ biến thành nỗi phiền toái lớn!
