Rất ít người dùng hiểu rõ cấu tạo cơ học bên trong tủ lạnh. Việc nắm vững cấu trúc các bộ phận của tủ lạnh chính là chìa khóa vận hành máy đúng cách, phát hiện sớm dấu hiệu hư hỏng và tiết kiệm điện. Cùng chuyên gia Ngô Văn Lý bóc tách sơ đồ cơ điện giúp bạn làm chủ thiết bị một cách khoa học nhất!
Hệ thống linh kiện làm lạnh của tủ lạnh
Chu trình nhiệt động lực học của tủ lạnh hoạt động dựa trên nguyên lý dịch chuyển nhiệt lượng từ nơi này sang nơi khác. Để thực hiện nhiệm vụ này, bốn bộ phận cơ khí cốt lõi dưới đây đóng vai trò quyết định, tạo thành một vòng tuần hoàn kín tuyệt đối.
Máy nén (Block tủ lạnh)
Máy nén là cơ quan đầu não điều khiển toàn bộ dòng lưu thông của môi chất lạnh. Linh kiện này thường được đặt ở góc dưới phía sau của tủ lạnh.
- Bộ phận này hút môi chất lạnh dạng gas ở áp suất thấp, nhiệt độ thấp từ dàn bay hơi rồi tiến hành nén cưỡng bức gas này lên áp suất rất cao và nhiệt độ rất cao.
- Máy nén đẩy luồng gas nóng này đi thẳng vào dàn ngưng tụ để bắt đầu quá trình xả nhiệt ra môi trường ngoại cảnh.
- Nếu block máy bị kẹt cơ hoặc cháy cuộn dây hành trình, toàn bộ chu trình làm lạnh sẽ lập tức tê liệt hoàn toàn.
Dàn ngưng tụ (Dàn nóng)
Dàn ngưng tụ là hệ thống ống đồng hoặc ống sắt uốn cong nhiều vòng, được lắp đặt lộ thiên phía sau lưng tủ hoặc giấu kín bên trong hai vách bên hông đối với các dòng tủ đời mới.
- Thiết bị chịu trách nhiệm tản nhiệt lượng từ môi chất lạnh ra môi trường xung quanh.
- Tại đây, gas nóng áp suất cao từ máy nén thổi vào sẽ tỏa nhiệt, hạ dần nhiệt độ rồi ngưng tụ hoàn toàn từ thể khí chuyển sang thể lỏng tinh khiết.
- Đó là lý do vì sao khi bạn sờ tay vào hai bên sườn tủ lúc máy đang chạy sẽ luôn có cảm giác ấm nóng đặc trưng.

Van tiết lưu (Ống mao hoặc Capillary)
Van tiết lưu là một đoạn ống đồng có đường kính siêu nhỏ, chiều dài lớn, kết nối trực tiếp giữa dàn nóng và dàn lạnh.
- Linh kiện có nhiệm vụ hạ áp suất và điều tiết lưu lượng môi chất lỏng đi vào dàn bay hơi.
- Khi môi chất lỏng áp suất cao đi qua đoạn ống siêu hẹp này, áp suất sụt giảm đột ngột khiến nhiệt độ của môi chất giảm sâu xuống mức âm độ C, chuẩn bị cho quá trình thu nhiệt mạnh mẽ.
Dàn bay hơi (Dàn lạnh)
Dàn bay hơi được bố trí ẩn bên trong vách ngăn của ngăn đông tủ lạnh, cấu tạo bằng các đường ống nhôm hoặc ống đồng dẫn nhiệt cực tốt.
- Bộ phận này trực tiếp hấp thụ nhiệt lượng từ không khí bên trong tủ lạnh để làm lạnh thực phẩm.
- Môi chất lạnh thể lỏng có nhiệt độ cực thấp khi tràn vào dàn lạnh sẽ sôi lên, bay hơi hoàn toàn thành thể khí. Quá trình bay hơi này sẽ hút sạch nhiệt lượng xung quanh vách tủ, biến không gian bên trong trở nên lạnh buốt. Sau đó, lượng gas dạng khí này lại được máy nén hút về để lặp lại chu kỳ mới.
Các bộ phận hỗ trợ điều khiển và phân phối luồng khí lạnh
Bên cạnh bốn linh kiện cơ khí chính, hệ thống điều hòa nhiệt độ trong tủ lạnh muốn vận hành thông minh và đồng đều thì phải có các thiết bị điều khiển dòng mạch điện tử.
Quạt dàn lạnh (Quạt đối lưu không khí)
Quạt dàn lạnh được lắp đặt ngay phía trước dàn bay hơi bên trong ngăn đá với nhiệm vụ chính thổi luồng khí lạnh sinh ra từ dàn bay hơi luân chuyển đều khắp không gian các ngăn tủ. Nếu chiếc quạt này bị cháy động cơ hoặc bị kẹt tuyết cơ học, hơi lạnh sẽ bị giữ lại cục bộ tại dàn lạnh, dẫn đến hiện tượng ngăn đá bám tuyết dày đặc nhưng ngăn mát hoàn toàn không có hơi lạnh.
Rơ le nhiệt độ (Thermostat)
Thermostat là núm xoay điều chỉnh nhiệt độ mà bạn thường thấy ở bên trong ngăn mát hoặc ngăn đông của tủ lạnh. Thiết bị hỗ trợ giám sát nhiệt độ nội bộ và tự động đóng ngắt mạch điện cấp cho máy nén khi tủ đạt độ lạnh yêu cầu. Trường hợp nhiệt độ trong tủ hạ xuống đúng mức -18 độ C như bạn thiết lập, rơ le sẽ ngắt mạch điện để block nghỉ ngơi, giúp tiết kiệm điện năng một cách tối đa.
Bo mạch điều khiển điện tử (Chỉ có trên dòng tủ Inverter)
Đối với các dòng tủ lạnh tiết kiệm điện hiện đại, nhà sản xuất thay thế rơ le cơ học bằng một hệ thống bo mạch vi xử lý thông minh. Bo mạch tiếp nhận tín hiệu từ các cảm biến biến thiên nhiệt độ, từ đó đưa ra xung lệnh điều khiển tốc độ quay của máy nén Inverter một cách linh hoạt theo nhu cầu thực tế chứ không ngắt hẳn mạch điện, giúp bảo vệ tuổi thọ cơ khí cho block.

Các bộ phận cấu tạo cơ khí và tiện ích dòng sản phẩm
Bên cạnh hệ thống cơ điện, cấu trúc vỏ ngoài và các chi tiết cơ học phụ trợ cũng đóng vai trò bảo vệ hệ sinh thái bên trong tủ lạnh một cách toàn diện.
Vỏ tủ và lớp cách nhiệt Polyurethane
Vỏ tủ cấu tạo từ các tấm thép sơn tĩnh điện sang trọng hoặc thép không gỉ cường lực. Giữa lớp vỏ ngoài và lòng tủ bằng nhựa ABS luôn được đổ đầy một lớp xốp bọt cách nhiệt Polyurethane dày đặc. Lớp bảo ôn này ngăn chặn tuyệt đối hiện tượng thất thoát nhiệt lượng từ bên trong ra ngoài, giữ cho môi trường nội bộ luôn ổn định.
Gioăng cao su cửa tủ (Cửa đệm)
Gioăng cao su chạy dọc theo mép cánh cửa tủ lạnh, bên trong có chứa các thanh nam châm vĩnh cửu. Bộ phận này có nhiệm vụ hít chặt cánh cửa vào thân tủ khi bạn đóng lại, tạo nên một độ kín khít tuyệt đối, không cho không khí nóng ẩm ngoài phòng lọt vào bên trong lòng tủ.
Bộ lọc khử mùi và kháng khuẩn
Các dòng tủ lạnh hiện đại đều tích hợp các bộ lọc carbon hoạt tính, lưới lọc trà xanh hoặc công nghệ giải phóng ion bạc (Ag+). Bộ phận này liên tục lọc sạch các phân tử mùi hôi phát sinh từ thực phẩm tươi sống, ức chế sự phát triển của vi khuẩn và nấm mốc, giúp bảo toàn vị ngon nguyên bản cho món ăn của gia đình bạn.

Hướng dẫn bảo quản các bộ phận tủ lạnh giúp kéo dài tuổi thọ
Là một người thợ kỹ thuật, Chuyên gia Ngô Văn Lý luôn nhắc nhở khách hàng rằng độ bền của máy phụ thuộc rất lớn vào hành vi sử dụng của gia chủ. Hãy tuân thủ nghiêm ngặt ba nguyên tắc vàng sau đây:
- Vệ sinh dàn nóng định kỳ: Cứ khoảng 6 tháng một lần, hãy dùng chổi mềm hoặc máy hút bụi lau sạch lớp mạng nhện, bụi bẩn bám vào dàn nóng phía sau tủ. Dàn nóng thông thoáng sẽ giúp block giải nhiệt tốt, hạ dòng làm việc và tiết kiệm tới 15% điện năng.
- Tránh nhồi nhét thực phẩm che kín cửa gió: Nên sắp xếp đồ ăn ngăn nắp, tuyệt đối không đặt các hộp đựng lớn che mất các lỗ thông gió của quạt dàn lạnh. Việc cản trở dòng khí đối lưu sẽ buộc máy nén phải gồng mình hoạt động quá tải.
- Hạn chế mở cửa tủ quá lâu: Mỗi lần mở cửa, một lượng lớn hơi lạnh sẽ thoát ra ngoài và không khí nóng ẩm sẽ ùa vào trong, tạo áp lực lớn cho dàn bay hơi và máy nén phải bù nhiệt liên tục.

Việc thấu hiểu cấu tạo các bộ phận của tủ lạnh và chức năng chi tiết từng phần giúp mọi người làm chủ thiết bị một cách khoa học, an toàn và hiệu quả. Hãy để lại ý kiến hoặc thắc mắc ở dưới đây hoặc liên hệ đến hotline Điện Lạnh Quản Lý để được hướng dẫn chi tiết mẹo sử dụng tủ lạnh tối ưu hơn.
